Logo

uprawnienia pracowników z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia stosunku pracy

1. uprawnienia osób zatrudnionych na czas nieokreślony
2. uprawnienia osób zatrudnionych na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy
3. uprawienia osób zatrudnionych na okres próbny

I

Osoby zatrudnione na czas nieokreślony mogą zostać zwolnione w drodze wypowiedzenia stosunku pracy lub rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia.
Jeżeli pracodawca zdecyduje się na rozwiązanie stosunku pracy w drodze wypowiedzenia, musi zachować przepisane prawem wymogi formalne oraz podać pracownikowi na piśmie przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie stosunku pracy.
W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony było nieuzasadnione lub naruszało przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, pracownik ma prawo odwołać się do Sądu domagając się:
  • uznania wypowiedzenia stosunku pracy za bezskuteczne (lub jeżeli stosunek pracy już ustał na skutek upływu okresu wypowiedzenia o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach) albo  
  • o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie stosunku pracy.  

Wybór jednego z powyższych żądań należy do swobodnej oceny pracownika, który może w toku postępowania sądowego zmienić swoje roszczenie.
Sąd pracy po rozpoznaniu całokształtu okoliczności sprawy może nie uwzględnić żądania pracownika odnośnie uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe. W takim przypadku Sąd zasądzi pracownikowi odszkodowanie
Sąd pracy nie może odmówić przywrócenia do pracy osoby, której brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia jej uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku, jak również pracownicy w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego. Powyższe uwagi odnoszą się również do pracowników chronionych przed wypowiedzeniem przepisami szczególnymi np. członkowie związków zawodowych.

Pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące - nie więcej niż za 1 miesiąc. Jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku albo z pracownicą w okresie ciąży lub w okresie urlopu macierzyńskiego, wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy.

W przypadku przywrócenia pracownika przez Sąd pracy na dotychczas zajmowane stanowisko pracodawca może odmówić ponownego zatrudnienia pracownika, jeżeli pracownik w ciągu 7 dni od przywrócenia do pracy t.j. od dnia uprawomocnienia się wyroku w przedmiocie przywrócenia pracownika do pracy, nie zgłosił gotowości niezwłocznego podjęcia pracy, t.j. nie stawił się u pracodawcy z oświadczeniem chęci podjęcia zatrudnienia

Pracownik, który przed przywróceniem do pracy podjął zatrudnienie u innego pracodawcy, może bez wypowiedzenia, za trzydniowym uprzedzeniem, rozwiązać umowę o pracę z tym pracodawcą w ciągu 7 dni od przywrócenia do pracy. Rozwiązanie umowy w tym trybie pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

W przypadku wyboru przez pracownika żądania odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie stosunku pracy pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

II

Osoby zatrudnione na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, z którymi nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy w drodze wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu stosunku pracy, przysługuje wyłącznie odszkodowanie.
Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia pracownika za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za 3 miesiące.
Ograniczenie odnośnie możliwości żądania jedynie odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie stosunku pracy nie ma zastosowania do pracownicy w okresie ciąży lub w okresie urlopu macierzyńskiego, albo pracownika-ojca wychowującemu dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego, którzy mogą wystąpić również z żądaniem przywrócenia do pracy.

III

Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę zawartej na okres próbny mają prawo, w razie wypowiedzenia stosunku pracy z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów o pracę na okres próbny, wyłącznie do odszkodowania. Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego upływu umowa o prace na okres próbny miała trwać.