Logo

EMERYTURA DLA OSÓB URODZONYCH PO DNIU 31.12.1948 r. A PRZED DNIEM 1.01.1969 r.
 
Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn.

Prawo do emerytury:

I. w obniżonym wieku emerytalnym, przy wykazaniu wymaganego prawem okresu składkowego i nieskładkowego (art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych)

II. z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze ( art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) przysługuje również ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r., jeżeli spełniają łącznie następujące warunki:

1)  nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego;

2)  warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 r.;

 

Jeżeli ubezpieczony urodzony po dniu 31.12.1948 r. a przed dniem 1.01.1969r., nie zawrze umowy o przystąpieniu do otwartego funduszu emerytalnego w terminie do dnia 31 grudnia 1999 r., uważa się, że ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.

Prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, przy wykazaniu wymaganego prawem okresu składkowego i nieskładkowego, przysługuje ubezpieczonym:

1) kobieta - po osiągnięciu wieku 55 lat, jeżeli ma co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz została uznana za całkowicie niezdolną do pracy,

2) mężczyzna – po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli ma co najmniej 35-letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy.

 

Wyżej wymieniona emerytura w obniżonym wieku emerytalnym przysługuje tylko tym ubezpieczonym, którzy:

1) ostatnio, przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, byli pracownikami oraz

2) w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym pozostawali w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy, chyba że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę są uprawnieni do renty z tytułu niezdolności do pracy.

 

Wymóg wykazania ostatniego ubezpieczenia pracowniczego t.j. wymóg zatrudnienia na podstawie stosunku pracy przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę oznacza, iż prawa do emerytury nie nabędą osoby, które przed złożeniem wniosku o emeryturę:

  • prowadziły działalność gospodarczą,
  • były zatrudnione na podstawie umowy o dzieło lub zlecenia, gdyż umowy te nie tworzą stosunku pracy, a są jedynie umowami cywilnoprawnymi,
  • zatrudnione na podstawie umowy o prace nakładczą,
  • uprawnione do świadczeń przedemerytalnych.

Wskazać należy, iż stosunek pracy powstaje jedynie na podstawie:

  1. umowy o pracę: na okres próbny, na czas określony, na czas nieokreślony, na czas wykonania określonej pracy,
  2. aktu powołania,
  3. aktu mianowania,
  4. aktu wyboru,
  5. spółdzielczej umowy o pracę.

Wymogu ostatniego okresu zatrudnienia pracowniczego nie musza spełnić jedynie te osoby, które przez cały okres ubezpieczenia: 30 lat dla kobiet (lub 20 lat i istnienie całkowitej niezdolności do pracy) oraz 35 lat dla mężczyzn (lub 25 lat i istnienie całkowitej niezdolność do pracy) pozostawali w stosunku pracy.       

Prawo do emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych, przysługuje ubezpieczonym:

I. zatrudnionym w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A (patrz załącznik), nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 

 1)  osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

 2)  ma wymagany okres zatrudnienia wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Okresami pracy uzasadniającymi prawo do emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Pracownik, który na statkach żeglugi powietrznej wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w dziale I wykazu B ( patrz wykaz prac w warunkach szczególnych obowiązujących do dnia 31.12.2008r.), nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 

  1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący:  

a) 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn albo

b) 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn, jeżeli komisja lotniczo-lekarska wydała orzeczenie o niezdolności do wykonywania czynności członka personelu latającego,

  2) wiek emerytalny osiągnął w czasie wykonywania prac wymienionych w dziale I wykazu B lub w czasie zatrudnienia, do którego został skierowany po zwolnieniu z pracy na statkach żeglugi powietrznej,  
  3) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy na statkach żeglugi powietrznej, wymienionej w dziale I wykazu B.
 
Pracownik, który wykonywał w hutnictwie prace w szczególnych warunkach, wymienione w dziale III wykazu B (patrz wykaz prac w warunkach szczególnych obowiązujących do dnia 31.12.2008r.), nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
  1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący:  

a) 59 lat w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r.,

    58 lat w okresie od dnia 1 stycznia 1984 r.,

    57 lat w okresie od dnia 1 stycznia 1985 r.,

    56 lat w okresie od dnia 1 stycznia 1986 r.,

    55 lat w okresie od dnia 1 stycznia 1987 r. albo

b) 55 lat w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r., jeżeli komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia orzekła trwałą jego niezdolność do wykonywania prac wymienionych w dziale III wykazu B,

  2) wiek emerytalny osiągnął w czasie wykonywania prac wymienionych w dziale III wykazu B lub w okresie zatrudnienia, do którego skierowany został stosownie do zalecenia lekarza,  
  3) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy wymienionej w dziale III wykazu B.  
 
Pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w dziale IV wykazu B (patrz wykaz prac w warunkach szczególnych obowiązujących do dnia 31.12.2008r.), nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 
  1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn,  
  2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 10 lat wykonywał prace wymienione w dziale IV wykazu B.   
 
Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie B (patrz wykaz prac w warunkach szczególnych obowiązujących do dnia 31.12.2008r.) dziale IV poz. 8 i 9, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
  1)  osiągnął wiek emerytalny: 50 lat - kobieta i 55 lat mężczyzna – w czasie zatrudnienia lub w ciągu 5 lat od ustania zatrudnienia,
  2)  ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 20 lat przy pracach wymienionych w wykazie B dziale IV poz. 8 i 9.
 

Jeżeli ubezpieczeni urodzeni po dniu 31.12.1948 r. nie spełnili warunków dla nabycia prawa do emerytury w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze do dnia 31.12.2008r. mogą nabyć prawo do emerytur pomostowych uregulowanych ustawą o emeryturach pomostowych z dnia 19.12.2008r. – patrz artykuł „ Emerytury pomostowe”. 

Sposoby ustalania emerytur kapitałowych dla osób urodzonych po dniu 31.12.1948 r. – patrz artykuł „ Emerytury kapitałowe”.